De werking van verzwaringsdekens

Diepe Druk Stimulatie
De gehele werking van verzwaringsdekens, ook wel bekend als weighted blankets, is gebaseerd op Deep Pressure Stimulation, oftewel ‘Diepe Druk Stimulatie’. Deze stimulatie ontstaat wanneer iemand bijvoorbeeld knuffelt of zacht wordt vastgehouden en zorgt voor lichamelijke en geestelijke ontspanning. Van nature kalmeert ons lichaam hiervan. Denk bijvoorbeeld aan baby’s die worden ingebakerd in dekens om ze tot rust te brengen.

Therapeuten maken al enige tijd gebruik van Diepe Druk Stimulatie om personen te helpen ontspannen. Tijdens het gebruik van een verzwaringsdeken oefent de deken Diepe Druk Stimulatie uit op het lichaam, waardoor de persoon een veilig ingebakerd gevoel ervaart. Een verzwaringsdeken kan dus vaak en langdurig de positieve effecten van Diepe Druk Stimulatie opwekken.

Werking verzwaringsdeken
Het autonome zenuwstelsel van de mens bestaat uit twee onderdelen: het sympathische zenuwstelsel en het parasympatische zenuwstelsel. Om de werking van een verzwaringsdeken en de Diepe Druk Stimulatie erachter verder te begrijpen moeten we eerst het verschil tussen de twee delen van het autonome zenuwstelsel begrijpen.

Sympathische zenuwstelsel
Het sympathische zenuwstelsel is het ‘alarmsysteem’ in het lichaam bij gevaar. Deze wordt geactiveerd bij levensbedreigende situaties om te overleven, maar ook bij zware lichamelijke activiteiten zoals sporten. Het sympathische zenuwstelsel neemt de controle over wanneer iemand gedurende dag gestrest is, door bijvoorbeeld werk, autofiles of andere activiteiten die onverwachts veel aandacht nodig hebben. Als gevolg hiervan stijgen de hartslag en bloeddruk. Daarnaast raken de zweetklieren actief en worden de spieren meer gespannen.

Als iemand vaak gestrest is, neemt het sympathische zenuwstelsel te lang de controle over, hierdoor raakt de persoon vermoeid, prikkelbaar, angstig en snel geïrriteerd. Dit kost het lichaam veel energie.

Parasympatische zenuwstelsel
Het parasympatische zenuwstelsel is de tegenhanger van het sympathische zenuwstelsel en geeft juist een gevoel van zowel lichamelijke als geestelijke kalmte en rust. Dit komt doordat het parasympatische zenuwstelsel verantwoordelijk is voor de rust, het herstel en de groei van het lichaam. Hierdoor vertraagt de hartslag, wordt de bloedsomloop bevorderd en rusten de spieren. Het parasympatische zenuwstelsel raakt actief tijdens rustige en veilige situaties bijvoorbeeld als iemand ontspannen op de bank zit.

Als het parasympatische zenuwstelsel geactiveerd is, maakt het lichaam dopamine en serotonine aan. Dit zijn ‘gelukshormonen’ en zorgen onder andere voor verbeterde motivatie, geheugen, sociaal gedrag en oplettendheid. Serotonine is daarnaast ook cruciaal bij een ander proces in het lichaam, namelijk het in slaap komen en slapen. Zodra het donker wordt zet ons lichaam serotonine om in melatonine. Melatonine zorgt ervoor dat we ons moe gaan voelen en dus willen gaan slapen. Een stimulatie van de hoeveelheid serotonine in het lichaam zorgt aldus voor verbeterde slaap en juist minder slapeloosheid.

Naast dat het lichaam gelukshormonen aanmaakt, verlaagt het juist de toevoer van cortisol. Cortisol staat bekend als een ‘stresshormoon’. Doordat de aanmaak van cortisol afneemt, raakt het lichaam extra ontspannen.

Een verzwaringsdeken oefent subtiele druk op de gewrichten, spieren en pezen waardoor het lichaam zich veilig en comfortabel voelt, dit is de Diepe Druk Stimulatie aan het werk. Wanneer er Diepe Druk Stimulatie wordt uitgeoefend op het lichaam, wordt het parasympatische zenuwstelsel geactiveerd. Een belangrijk gevolg hiervan is dat de slaapkwaliteit van de gebruiker hierdoor verbetert, want de gebruiker is lichamelijk en geestelijk meer ontspannen en het lichaam maakt meer serotonine aan. Daarnaast kunnen andere slaapproblemen verholpen worden zoals moeite met in slaap vallen of te kort kunnen slapen.

Conclusie
Het autonome zenuwstelsel bestaat uit het sympathische zenuwstelsel en het parasympatische zenuwstelsel. Het sympathische zenuwstelsel wordt geactiveerd tijdens stressvolle momenten, wat resulteert in vermoeidheid. Het parasympatische zenuwstelsel wordt geactiveerd tijdens rustige veilige situaties en zorgt voor een afname van het stresshormoon cortisol en juist een toename van de gelukshormonen dopamine en serotonine. Serotonine wordt omgezet in melatonine, een stof cruciaal voor het slaapproces. Meer serotonine in het lichaam zorgt voor betere slaapkwaliteit en verhelpt slaapproblemen zoals slapeloosheid. 

De Diepe Druk Stimulatie uitgeoefend door een verzwaringsdeken activeert het parasympatische zenuwstelsel, waardoor het welzijn van de gebruiker dus wordt bevorderd en stress verminderd.